نگاهی از درون به جنبش چپ ایران | گفتگو با محسن رضوانی

این کتاب آخرین دفتر از گفت‌وگوهای حمید شوکت با رهبران سازمان انقلابی حزب توده ایران در خارج از کشور است. آنچه پیش از این انتشار یافته، حاصل گفت‌وگوهای او با مهدی خانبابا تهرانی، ایرج کشکولی و کورش لاشایی است. محسن رضوانی سال ١٣١۶ در کرمانشاه به دنیا آمد. او در سال ١٣٣٧برای تحصیل به انگلستان رفت و در آنجا به مبارزات دانشجویی برضد رژیم شاه پرداخت و دو سال بعد عضو هیئت دبیران کنفدراسیون دانشجویان ایرانی شد. رضوانی از بنیانگذران سازمان انقلابی حزب توده ایران و دبیر اول حزب رنجبران ایران بود که پس از پیروزی انقلاب اسلامی در تهران تشکیل گردید. او از عناصر موثر انشعاب در حزب توده ایران بود و با نورالدین کیانوری و عبدالصمد کامبخش، رهبران حزب در برلین شرقی ملاقات و مذاکره نمود. رضوانی در پی ماجرای سوءقصد نافرجام به شاه در فروردین ١٣۴٣ که به دستگیری گروه نیکخواه انجامید، به خاطر رابطه‌ی نزدیکی که با نیکخواه داشت مخفی شد و مدتی در الجزایر بود و در آنجا با فریدون کشاورز، عضو سابق کمیته مرکزی حزب توده آشنا شد. او در نخستین کنگره سازمان انقلابی که در آذر ١٣۴٣ در آلبانی تشکیل گردید به عضویت در رهبری سازمان انقلابی درآمد و سپس برای فراگرفتن آموزش‌های تئوریک و نظامی به جمهوری توده‌ای چین و کوبا سفر کرد. رضوانی در جریان زندگی پرفراز و نشیب خود با بن‌بلا، رییس جمهور الجزایر، رژی دبره، انقلابی نام‌آور فرانسوی، چوئن لای، وزیر امور خارجه چین و مائوتسه دون دیدار و ملاقات نمود. او همچنین در پنوم‌پن با پل پوت، دیکتاتور کامبوج و رئیس حکومت خمرهای سرخ ملاقات کرد.

رضوانی در پی سقوط نظام سلطنت به ایران بازگشت و در تشکیل حزب رنجبران که از طرف چند گروه و سازمان مارکسیستی هوادار اندیشه مائوتسه‌دون تشکیل می‌شد، شرکت نمود. او در جریان سرکوب این حزب به کردستان رفت تا شرایط را برای تدارک مبارزه مسلحانه با جمهوری اسلامی که پیش از آن مورد حمایت حزب رنجبران بود، فراهم سازد. رضوانی بر همین اساس برای گرفتن کمک از جمهوری توده‌ای چین جهت ایجاد یک نیروی پیشمرگ نظامی از کردها بار دیگر به چین رفت. او در پی مخالفت‌ مسئولان حزب کمونیست چین با این اقدام که به نظر آن‌ها ماجراجویانه به شمار می‌آمد، هنگامی که دیگر از حزب اخراج شده بود، به فرانسه پناهنده شد.

این کتاب در پاییز ١٣٨۶ توسط نشر اختران در تهران تجدید چاپ شده است.