حميد شوکت
 
شهروند امروز: کتاب در تیررس حادثه
 
     
 

کتاب نگاهی کوتاه به شکست قوام در تجربه تاسیس حزب دمکرات دارد. آیا فکر نمی کنید در کتاب به ضعف های سیاسی قوام کمتر توجه شده است؟ قوام به جز مهارت در سیاست ورزی چه پشتوانه دیگری در پیشبرد خواسته هایش داشت؟

من خیلی دیر، هنگامی که کتاب مراحل نهایی خود را طی می کرد به روزنامه ی دمکرات ایران، ارگان حزب که گمان می کنم جزو مهم ترین اسناد و دیدگاههای آن بشمار می آید دسترسی پیدا کردم. مطالعه ی آنها برایم حاوی نکته ی چندان تازه ای نبود. مگر تایید دوباره آنچه پیرامون آشفتگی و اغتشاش در اندیشه و سیاست حزب می دانستم. حزبی که اگرچه در منزوی ساختن نیروهای مخالف و پیشبرد سیاستی که قوام دنبال می کرد به موفقیت دست یافت، اما بی آنکه نشانی ماندگار از خود برجای گذارد، با از هم پاشیدگی روبرو گردید؛ چرا که فاقد دورنمایی روشن و تکیه ای استوار یر اصول و مبانی دمکراسی بود. تا آنجا که منافع زود گذر را بر کوشش در راه تحقق اصولی که مدعی اجرای آن بود ترجیح داده و نه تنها تا سطح حزبی دولتی و ماشین انتخاباتی تنزل یافت، بلکه بر اعتبار قوام نیز صدماتی جدی وارد ساخت. با این همه، ایراد شما را می پذیرم. اگر بنا بود امروز به حزب دمکرات قوام بپردارم، با دقت و حوصله بیشتری به این کار دست می زدم. پیرامون ضعف های قوام، بر نخبه گرایی و نخوت و تفرعن اشرافی اش اشاره کرده و نظر برخی از شخصیت ها درباره خصوصیات منفی اش را بر شمرده ام. چگونگی حزب سازی اش را نیز خطایی آشکار دانسته ام. سکوتش پیرامون رفتار خشونت بار ارتش با مردم آذربایجان را در ماجرای فرقه ی دمکرات نیز نکته ای منفی در کارنامه ی سیاسی اش می دانم. هر چند که خدماتش در چگونگی رویارویی با شوروی و کارزار آذربایجان را غیر قابل انکار می دانم. هر چه هست، قضاوت درباره توجه من به ضعف های قوام را باید به خواننده سپارد. روشن است که در تصویر زندگی سیاسی او، طرحی ارائه داده ام که با آنچه در باور عمومی نسبت به یکی از شخصیت های کارآمد تاریخ معاصر ایران جریان داشته است، متفاوت است. تفاوتی که امیدوارم فرای تکیه بر نیک و بد یا خدمت و خیانت او بوده باشد .

http://shahrvandemroz.blogfa.com/post-47.asp
_________________________________

1- Italo Svevo. Mein Muessiggang.Rohvolt Taschenbuch Verlag.Reinbek bei Hamburg. S 7
2- Ryszard Kapuściński.Meine Reisen mit Herodot.Eichhorn Verlag. Frankfurt/Main. S 124 حمید شوکت. در تیررس حادثه، نشر اختران، تهران 1385، ص 9
3- محمد مصدق. خاطرات و تالمات، انتشارات علمی، تهران 1358، ص 286
4- مذاکرات مجلس. سه شنبه 21 ربیع الاول 1340، ص 236. پنج شنبه یازدهم صفر 1340، ص 144 و یکشنبه هفتم صفر 1340، ص

Pages: 1 2 3 4